Ofiste açık plan bir alanda çalışıyorum ve klavyemi ilk getirdiğim gün masa komşum başını kaldırıp "o ne öyle" diye baktığında, switch sesinin teknik bir detay değil, sosyal bir mesele olduğunu anladım. O günden sonra evde de işte de bir sürü switch denedim; kimini söktüm, kimini yağladım, kimini iade ettim. Lineer tactile ses karşılaştırma konusunda internette okuduğum çoğu şeyin gerçek masada karşılığı olmadığını da gördüğüm için, kendi deneyimimi olabildiğince dürüst anlatmak istiyorum.
"Mekanik klavye gürültülüdür" cümlesi fazla genel. Gürültü tek bir kaynaktan gelmiyor, en az üç ayrı olaydan geliyor:
Buna bir de klavyenin gövdesi, plakası, köpük olup olmadığı ve masanın malzemesi ekleniyor. Aynı switch, plastik gövdeli boş bir klavyede "tak tak", köpüklü alüminyum bir gövdede "tok tok" duyulur. Yani switch türü sesin sadece bir bileşeni.
Kısa cevap: aynı klavye, aynı keycap, aynı yazma tarzıyla karşılaştırıldığında lineer switchler tactile'lardan sessizdir. Sebebi basit; lineer switchte hareket boyunca sürtünme üreten bir çıkıntı yok, dolayısıyla bir ses kaynağı eksik. Ama bu farkın büyüklüğü çoğu insanın sandığından küçük.
Benim deneyimimde asıl belirleyici olan şu: tactile switch kullanan çoğu kişi tuşu dibine vurmadan yazabilir, çünkü bump size "kaydedildi" bilgisini verir. Lineer switchte böyle bir geri bildirim olmadığı için insanlar refleks olarak dibe kadar bastırır. Sonuçta teoride daha sessiz olan lineer, pratikte daha gürültülü çıkabiliyor. Bunu evde ölçmesi kolay: bir hafta lineer, bir hafta tactile kullanın, akşam yorulduğunuzda hangisinde daha sert bastığınıza dikkat edin.
| Kriter | Lineer | Tactile | Clicky (referans) |
|---|---|---|---|
| Ana ses kaynağı | Bottom-out ve top-out | Bottom-out, top-out + bump sürtünmesi | Click mekanizması, çok baskın |
| Genel ses karakteri | Tek vuruşluk, "tok" | Biraz daha kalabalık, "tık-tok" | Keskin ve tiz, uzaktan duyulur |
| Dibe vurmadan yazılabilirlik | Zor, alışkanlık ister | Kolay, bump yol gösterir | Kolay ama click yine de çıkar |
| Yağlamayla kazanılan sessizlik | Çok yüksek | Orta (bump'ı yağlamak hissi bozabilir) | Düşük, click kısmı yağlanmaz |
| Ofis / paylaşılan oda uygunluğu | İyi | Orta | Kötü |
| Mikrofona sızma | Az, düşük frekanslı | Orta, bump tiz olduğu için yakalanır | Yüksek |
Bir arkadaşım "ikisi de aynı sesli çıktı" diye telefondaki desibel ölçerle ısrar etmişti. Ölçüm haklıydı ama kulak öyle çalışmıyor. Tactile bump'ın ürettiği ses daha tiz; tiz sesler hem daha rahatsız edici algılanır hem de oda içinde daha kolay yayılır. Lineer switchin bottom-out'u daha kalın ve boğuk olduğu için aynı ölçüm değerinde bile daha az dikkat çeker. Sesli toplantı yapıyorsanız bu fark çok net: tactile klavyede tuş sesleri mikrofona "cırtlak" gelir, lineer klavyede arka planda kaybolur.
Sessizlik arıyorsanız desibel değil, frekans karakteri peşinde koşun. Boğuk ses her zaman daha az rahatsız eder.