IPv6 Desteği Olan ve Olmayan Kablolarda Bağlantı Hızı

Geçen yıl bir arkadaşımın ofisinde epey komik bir tartışmaya denk geldim. İnternet servis sağlayıcısı IPv6'ya geçince hız düşmüş, servis çağırdıkları teknisyen de "kablolarınız IPv6 desteklemiyor, hepsini değiştirin" demiş. Adam ciddi ciddi 40 metre kablo sipariş etmek üzereydi. Ben de o gün, sonradan defalarca tekrarlayacağım cümleyi ilk kez söyledim: kabloların IPv6 diye bir özelliği yok.

Ama mesele burada kapanmıyor. Çünkü o arkadaşımın hızı gerçekten düşmüştü ve bunun bir açıklaması vardı. Bu yazıda hem yaygın yanılgıyı hem de arkasındaki gerçek nedenleri anlatacağım.

Sorun tam olarak nedir?

Ethernet kablosu bakır tel demetidir; içinden elektrik sinyali geçirir, o kadar. Kablo kendisinden geçen paketin içeriğine bakmaz, hangi protokolle konuştuğunuzu bilmez. IPv4, IPv6, hatta hiç IP olmayan trafik (ARP, PPPoE keşif paketleri gibi) aynı bakırdan aynı şekilde geçer.

Yani "IPv6 ethernet kablo" diye ayrı bir ürün kategorisi aramanıza gerek yok, satan varsa da almayın. Kablonun ilgilendiği tek şey fiziksel katman: kaç MHz bant genişliği taşıyor, çift sarımı ne kadar düzgün, blendajı var mı, ne kadar uzun. Protokol işi tamamen ağ kartınızın, yönlendiricinizin ve işletim sisteminizin sorumluluğunda.

Kısacası: kablo katman 1'de yaşar, IPv6 katman 3'te. Aralarında doğrudan bir alışveriş yok.

O zaman hız neden düştü?

Gerçek suçlular genelde şunlar oluyor:

• Tünelleme. Servis sağlayıcınız gerçek yerel IPv6 vermiyorsa, 6to4 veya Teredo gibi yöntemlerle IPv6 trafiğini IPv4 içine sarıp gönderir. Her paket ekstra başlık taşır, bazen ek bir sunucudan dolanır. Gecikme artar, verim düşer.
• MTU ve parçalanma. IPv6 başlığı IPv4'ten büyüktür ve ara yönlendiriciler paketi parçalayamaz. PPPoE gibi bir taşıyıcıda MTU yanlış ayarlanmışsa bazı siteler yavaşlar, bazıları hiç açılmaz. Klasik "Google açılıyor, banka sitesi açılmıyor" tablosu genelde budur.
• Donanımsal hızlandırma eksikliği. Eski bazı yönlendiriciler IPv4 trafiğini özel çipte işlerken IPv6'yı ana işlemciye yıkar. Yüksek hızlı bağlantılarda bu ciddi bir tavan yaratır.
• DNS gecikmesi. Sistem önce AAAA kaydını sorar, IPv6 yolu bozuksa zaman aşımını bekleyip IPv4'e döner. Sayfa açılışında hissedilir bir bekleme oluşur.
• Ve evet, kablo. Ama protokolden bağımsız olarak: kırık pin, ezilmiş bir bölüm, ucuz alüminyum iletken ya da gereğinden uzun bir çekim bağlantıyı 1 Gbit yerine 100 Mbit'te pazarlıklamaya zorlar. Uzunluk seçiminin neden önemli olduğunu ayrı bir yazıda detaylandırmıştım.

Karşılaştırma: hangi katman neyi etkiliyor?

Nasıl teşhis ederim?

1. Önce fiziksel katmanı temizleyin. Bilgisayarınızın ağ kartında bağlantı hızının 1 Gbit görünüp görünmediğine bakın. 100 Mbit yazıyorsa sorun protokolde değil, kabloda ya da porttadır. Kabloyu başka bir portla ve başka bir kabloyla çapraz deneyin.
2. IPv4 ve IPv6 üzerinden ayrı ayrı test edin. Aynı hız testini bir kez yalnızca IPv4, bir kez IPv6 ile çalıştırın. Fark %10'un altındaysa protokol suçlu değil.
3. Tünel mi, yerel mi? Adresiniz 2001:0::/32 veya 2002:: ile başlıyorsa tüneldesiniz. Servis sağlayıcınızdan gelen gerçek bir prefix genelde 2a00::, 2a02:: gibi bloklardan olur.
4. MTU'yu deneyin. Parçalanmaya izin vermeyen ping testleriyle geçen en büyük boyutu bulun; PPPoE hatlarında 1492 ya da 1452 tipik değerlerdir.
5. Ara donanımı çıkarın. Araya dock, switch veya adaptör girdiyse doğrudan bağlanıp tekrar

   Bunlar da ilginizi çeker

   • Mekanik Klavye Sesini Videoda Azaltmak İçin Düzenlemeler
   • USB Type-C Dongel Kullanımı Bilgisayarı Yavaşlattığında
   • Lineer ve Tactile Switchlerde Gürültü Seviyeleri Karşılaştırması
   • Kablosuz Cihazlarda Kablo Şieldi Aldığında Sinyal Kaybı
   • Oyun Klavyesinde Anti-Ghosting Özelliğini Test Etme
   • Çok Uzun Kablolar Veri İletişiminde Gecikmeye Neden Olur mu